Mevsimlik tarım işçisi çocukların can güvenliği ve eğitim haklarına ilişkin soru önergesi cevaplandı

Tarımsal göç ve çocukların maruz kaldığı riskler

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Milletvekili Asu Kaya, mevsimlik tarım işçisi ailelerin çocuklarının yaşadığı mağduriyetleri gündeme getirdi. Kaya, Uluslararası Çalışma Örgütü'nün (ILO) 182 Sayılı Sözleşmesi'ne atıfta bulunarak, mevsimlik tarım işçiliğinin çocuk işçiliğinin en kötü biçimlerinden biri olduğunu belirtti. Her yıl Mayıs ayında başlayan tarımsal göç dalgasının, binlerce çocuğun eğitim hakkından kopmasına neden olduğunu ifade etti.

Önergede, çocukların tarlalarda güvencesiz, sağlıksız ve tehlikeli koşullarda çalıştırıldığı vurgulandı. Mevsimlik tarım işçisi çocukların barındığı çadır kentlerdeki fiziksel altyapı yetersizlikleri, elektrik ve su eksikliği ile kamusal denetim yoksunluğunun; çocukları ihmal, istismar, şiddet ve iş cinayetleri gibi risklere açık hale getirdiği dile getirildi. Özellikle sulama kanallarında boğulma, traktör kazaları ve zehirlenme gibi hayati tehlikelerin altı çizildi.

Bakanlıktan çocuk koruma ve denetim mekanizmaları istendi

Milletvekili Kaya, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın 'Çocuk Koruma Kanunu' ve 'Çocuk İşçiliği ile Mücadele Ulusal Programı' kapsamında bu çocukların yaşam hakkını korumakla birinci dereceden sorumlu olduğunu hatırlattı. Bakanlığa yönelik hazırlanan önergede, 2026 yılı itibarıyla mevsimlik tarım göçüne katılan 0-18 yaş arası çocuk sayısının kaç olduğu soruldu.

Ayrıca, son üç yılda mevsimlik tarım alanlarında veya göç yollarında hayatını kaybeden çocuk sayısı, bu ölümlerle ilgili açılan idari veya hukuki soruşturmalar ve Mevsimlik Tarım İşçileri Bilgi Sistemi (METİP) üzerinden takibi yapılan çocuklara yönelik alınan koruyucu ve destekleyici tedbir kararları hakkında bilgi talep edildi. Sistemde kayıtlı olup tarlada çalıştırıldığı tespit edilen ailelere veya tarım aracısına (dayıbaşı) uygulanan idari yaptırımların durumu da sorular arasında yer aldı.

Sosyal yardımlar ve mobil hizmet talebi

Önergede, çocukların fiziksel ve cinsel istismardan korunması amacıyla çadır yerleşim alanlarında mobil çocuk sosyal hizmet birimlerinin kurulup kurulmadığı soruldu. Mayıs-Ekim ayları arasında bu alanlarda kaç sosyal hizmet uzmanının aktif görev yaptığı ve denetim sıklığının ne olduğu hakkında bilgi istendi. Özellikle 0-6 yaş grubundaki çocukların güneş altında veya güvensiz çadır ortamlarında kalmasını önleyecek bir mobil sistemin varlığı sorgulandı.

Sosyal ve Ekonomik Destek (SED) ile Şartlı Eğitim Yardımlarının miktarları da gündeme taşındı. Kaya, ekonomik kriz nedeniyle bu yardımların eridiğini, yardım miktarlarının bir çocuğun tarlada çalışarak aileye getireceği gelirin gerisinde kalması sebebiyle ailelerin çocuklarını tarlaya götürdüğünü belirtti. Bu bağlamda, yardım miktarlarının çocuk işçiliğini önleyecek bir 'taban ücret' seviyesine çıkarılmasına yönelik bir bütçe çalışması olup olmadığı soruldu.