En düşük emekli aylığı artış yönteminde yeni modeller gündemde

Enflasyondan bağımsız yeni formüller masada

Yeni Şafak gazetesinin haberine göre, en düşük emekli aylığının mevcut uygulamada her altı ayda bir enflasyon oranında artırılması yerine daha kalıcı bir sisteme geçilmesi planlanıyor. Emeklilik sistemindeki sorunların aşılması ve taban aylık artışlarının belirli kurallara bağlanması amacıyla yasa temelli modeller üzerinde duruluyor.

Çalışmanın kapsamı; en düşük aylığın hangi ölçüte göre belirleneceği, emeklilere nasıl destek sağlanacağı ve kök aylık sisteminin nasıl düzenleneceği başlıklarını içeriyor. Bu düzenlemelerin hayata geçmesi için 5.510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda değişiklik yapılması gerekebilir.

Dört farklı model üzerinde duruluyor

Yeni Şafak'ın aktardığı bilgilere göre gündemdeki ilk seçenek, en düşük emekli aylığının asgari ücret veya başka bir ekonomik göstergeye bağlanması. Bu modelde taban aylığın her altı ayda bir yeni kanunla belirlenmesi yerine, yasada tanımlanacak bir formül üzerinden güncellenmesi öngörülüyor. Böylece emeklilerin aylık artış ölçütlerini önceden bilmeleri hedefleniyor.

İkinci modelde ise sürekli artış yerine bir 'gelir tamamlama sistemi' kurulması öngörülüyor. Bu sistemde, belirlenen ücret seviyesinin altında kalan emeklilere aradaki fark kadar destek verilmesi, kamu kaynaklarının düşük gelirli emeklilere yönlendirilmesi planlanıyor. Ancak bu modelde prim karşılığı kazanılan emekli aylığı ile sosyal yardımın birbirinden ayrı tutulması hedefleniyor.

Üçüncü seçenek, kök maaşı düşük olan emeklilerin durumunu iyileştirmek için aylık bağlama sisteminin yeniden ele alınmasını içeriyor. Prim gün sayısı, prime esas kazanç ve aylık bağlama oranlarının hesaplamadaki etkisinin gözden geçirilmesi üzerinde duruluyor. Dördüncü seçenek ise taban aylık artışının doğrudan enflasyona eşitlenmesi yerine, bütçe dengeleri ve ekonomik göstergeler çerçevesinde belirlenmesini kapsıyor.

Kök maaş ve bütçe dengesi belirleyici olacak

Yeni Şafak'ın haberinde belirtilen bir diğer önemli nokta, kök aylık sisteminde yapılacak bir değişikliğin kapsamlı bir mevzuat çalışması gerektireceğidir. Aylık bağlama sisteminde yapılacak bir reformun, yalnızca mevcut emeklileri değil, gelecekte emekli olacak vatandaşları da ilgilendireceği ifade ediliyor.

Modellerin uygulanmasında kaç emeklinin etkileneceği, bütçeye getireceği maliyet ve mevcut hakların korunması gibi unsurlar belirleyici rol oynayacak. Hükümetin hangi modeli seçeceği veya alternatifleri birlikte uygulayıp uygulamayacağı ise yapılacak değerlendirmeler neticesinde netleşecek.