Ev işçilerinin maruz kaldığı şiddet ve taciz olaylarına ilişkin soru önergesi verildi

Özel konutlarda güvenlik ve tespit zorluğu

CHP Milletvekili Op. Dr. Ali Karaoba tarafından İçişleri Bakanlığı'na sunulan soru önergesinde, ev işçilerinin çalışma koşullarında karşılaştıkları güvenlik riskleri gündeme getirildi. Ev İşçileri Dayanışma Sendikası (EVİD-SEN) raporuna dayandırılan önergede; ev işçilerinin fiziksel, psikolojik, cinsel ve ekonomik şiddet ile ayrımcılık ve sosyal dışlanmaya maruz kaldığı ifade edildi.

Önerge metninde, ev işçilerinin özel konutlarda tek başına çalışmaları sebebiyle maruz kaldıkları şiddet, taciz ve benzeri olayların tespit edilmesinin ve kanıtlanmasının güçleştiği vurgulandı. İşçilerin önemli bir kısmının yaşadıkları şiddet ve tacizi tanımlayabildiği ancak işini kaybetme korkusu, sonuç alamama düşüncesi ve başvurulacak mercileri bilmemeleri nedeniyle resmi mekanizmalara ulaşamadıkları belirtildi.

Şiddet failleri ve kolluk birimlerinin sorumluluğu

Ev işçilerine yönelik şiddet ve taciz vakalarının sadece işverenle sınırlı kalmadığına dikkat çekilen önergede; hane halkı, akrabalar, misafirler, komşular, bakım verilen kişinin yakınları veya eve hizmet sunan üçüncü kişilerin de fail olabileceği kaydedildi. Bu durumun, kolluk birimlerinin farkında olması gereken bir çalışma yaşamı ve kadın güvenliği meselesi olduğu dile getirildi.

Ali Karaoba, bu kapsamda 2020-2026 yılları arasında ev işçilerinin maruz kaldığı fiziksel şiddet, cinsel taciz, tehdit, alıkoyma, zorla çalıştırma, ücret gaspı, pasaporta veya telefona el koyma gibi suçlara ilişkin kolluk birimlerine yapılan başvuru sayısının kaç olduğunu sordu. Ayrıca, bu başvuruların mevcut sistemlerde ayrı bir kategori olarak tutulup tutulmadığına dair bilgi talep etti.

Koruma mekanizmaları ve eğitim talepleri

Önergede, polis ve jandarma birimlerine özel konutlarda çalışan işçilerin maruz kalabileceği risklere yönelik özel eğitim verilip verilmediği soruldu. İşçilerin çalıştıkları evden güvenli bir şekilde çıkabilmeleri, koruma talep edebilmeleri ve misillemeye uğramadan kolluğa başvurabilmeleri için özel bir müdahale protokolünün bulunup bulunmadığına dair soru yöneltildi.

Göçmen ev işçilerinin sınır dışı edilme korkusuyla başvuruda bulunamaması riskine karşı Bakanlığın özel bir koruma ve yönlendirme mekanizması olup olmadığı sorulurken; kolluk birimleri ile ŞÖNİM, sosyal hizmet merkezleri, savcılıklar, belediyeler ve sendikalar arasında bir yönlendirme mekanizması kurulup kurulmadığı da merak edilen konular arasında yer aldı.

İdari tedbirler ve başvuru sistemleri

Ali Karaoba, ev işçileri için gizli ve güvenli bir ihbar hattı, dijital başvuru kanalı veya kolluk-sosyal hizmet entegrasyonlu bir sistem kurulup kurulmayacağını sordu. Ayrıca, üçüncü taraflardan kaynaklanan şiddet olaylarında hane halkı veya komşular tarafından işlenen fiillerin etkin soruşturulması için kolluğa özel talimat verilip verilmediği soruldu.

Son olarak önergede, ev işçilerinin başvurularında 'aile içi mesele' veya 'özel konut' gerekçeleriyle işlem yapılmamasının önüne geçmek adına hangi idari tedbirlerin alınacağı soruldu. İçişleri Bakanlığı'nın, Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince bu soruları 15 gün içinde yanıtlaması bekleniyor.