Görev yeri değiştirilen işçinin hak arama yolu: Yargıtay'dan nakil kararlarına ilişkin önemli değerlendirme

Yüzlerce kilometre uzağa gönderilen işçinin hukuk mücadelesi

Cumhuriyet ve A Haber'in haberlerine göre, bir şirkette teknisyen olarak görev yapan kamu işçisi, yaşadığı görev yeri değişiklikleri ve ücret düşüşü nedeniyle yargı yoluna başvurdu. Süreç içerisinde işçi, mevcut iş yerinden önce 400 kilometre, ardından ise 600 kilometre uzaklıktaki başka bir iş yerine gönderildi. Bu süreçte işçinin ücretinde de düşüş yaşandı.

İş Mahkemesi'ne başvuruda bulunan çalışan, mahkeme kararıyla eski görevine döndü. Ancak eski görevine başlamasından sadece üç ay sonra, İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı'nın kararıyla başka bir kentteki işletmeye yeniden nakledildi. Bu durum üzerine işçi, nakil işleminin hukuka aykırı olduğunu savunarak eski görevine iadesini ve çalışma koşullarındaki esaslı değişikliğin durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ederek ikinci kez dava açtı.

İşverenin yönetim hakkı ve mahkemelerin görev alanı tartışması

Dava sürecinde davalı şirket avukatı, yapılan naklen atama işleminin idari nitelikte olduğunu ve bu tür uyuşmazlıkların idare mahkemelerinin görev alanına girdiğini ileri sürdü. Şirket savunmasında, nakil kararının işletmesel bir karar olduğunu, bu kararın doğruluğunun ve yerindeliğinin mahkemeler tarafından denetlenemeyeceğini savundu.

İlk derece mahkemesi olan İş Mahkemesi, işçinin rızası dışında başka bir termik santrale nakledilmesini çalışma koşullarında esaslı bir değişiklik olarak kabul ederek davayı işçi lehine sonuçlandırdı. Ancak dosya Bölge Adliye Mahkemesi'ne (BAM) taşındığında, BAM; 4857 sayılı İş Kanunu'nda işverenin yönetim hakkı kapsamında yaptığı iş yeri veya iş değişikliği işleminin iptali için özel bir dava türü düzenlenmediği gerekçesiyle ilk kararı kaldırarak davanın reddine hükmetti.

Yargıtay'dan hukuka aykırılığın tespiti kararı

İşçinin temyiz başvurusu üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, nakil işlemlerine yönelik kritik bir hukuki ayrım yaptı. Yüksek Mahkeme, nakil işleminin doğrudan iptaline karar verilemese dahi, hukuki yararın bulunması durumunda işlemin hukuka aykırı olup olmadığının mahkemelerce incelenebileceğini belirtti. Yargıtay, inceleme sonucunda nakil işleminin hukuka aykırılığının tespitine karar verilebileceğini vurguladı.

Somut olayda, nakil işleminin hukuka aykırı olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken davanın reddedilmesini hatalı bulan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, Bölge Adliye Mahkemesi'nin kararını bozdu. Bu karar, işçilerin rızası dışında yapılan ve çalışma şartlarını değiştiren nakil işlemlerine karşı 'hukuka aykırılığın tespiti' yoluyla hak arama imkanını gündeme taşıdı.