Hak-İş: Yeşil ve dijital dönüşümün maliyeti işçilerin üzerine yüklenmemeli

Dönüşüm sürecinde iş güvencesi ve beceri gelişimi vurgusu

Hak-İş Genel Başkanı Mahmut Arslan, 23 Ekim 2026 tarihinde Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından düzenlenen 'Adil Geçişe İlişkin İşçi ve İşveren Perspektifleri ve Öncelikleri: Türkiye ve Küresel Perspektifler' paneline katılarak değerlendirmelerde bulundu. Arslan, yeşil ve dijital dönüşümün sadece çevresel ve ekonomik boyutlarıyla ele alınmaması gerektiğini, bu süreçlerin çalışanların meslekleri, becerileri ve iş güvenceleri üzerindeki etkilerinin de dikkate alınması gerektiğini ifade etti.

Yenilenebilir enerji sektörünün yeni istihdam fırsatları sunduğunu, yapay zekâ ve dijital dönüşümün ise çalışma hayatını yeniden şekillendirdiğini belirten Arslan, Türkiye'nin adil geçiş stratejisi hazırlanırken bu değişimlerin çalışanlar açısından doğuracağı sonuçların bütüncül bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini kaydetti. Dönüşümün getirdiği yüklerin yalnızca çalışanlara bırakılmasının adil olmayacağını savunan Arslan, çalışanların işlerini ve gelirlerini koruyacak mekanizmaların oluşturulması gerektiğini vurguladı.

Eğitim maliyetleri için İşsizlik Sigortası Fonu önerisi

Adil geçiş sürecinde çalışanların yeni mesleklere ve değişen üretim koşullarına uyum sağlayabilmesi için eğitim ve mesleki yeterlilik çalışmalarının desteklenmesi gerektiğini ifade eden Arslan, bu sürecin maliyetinin yalnızca işçilerin üzerine bırakılmaması gerektiğini belirtti. İşini veya mesleğini değiştirmek durumunda kalabilecek çalışanların ihtiyaç duyacağı eğitimlerin ve yeni becerilerin finansmanının önemli bir sorun olduğunu dile getirdi.

Bu noktada İşsizlik Sigortası Fonu'nun kullanım alanlarına değinen Arslan, fondan adil geçiş sürecinde çalışanların mesleki eğitim, beceri geliştirme ve yeni istihdam alanlarına uyum ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla yararlanılabileceğini belirtti. Bu yönde bir uygulamanın hayata geçirilmesi için gerekli yasal düzenlemelerin değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Arslan, yeşil ve dijital dönüşümün getirdiği maliyetlerin işçiler, işverenler ve kamu arasında adil biçimde paylaşılmasının önemini vurguladı.

Sosyal diyalog mekanizmalarının etkin kullanımı talebi

Türkiye'deki çalışma meclisi, Ekonomik ve Sosyal Konsey, Üçlü Danışma Kurulu ve toplu sözleşmeler gibi sosyal diyalog mekanizmalarının varlığını hatırlatan Arslan, bu yapıların daha etkin işletilmesi gerektiğine dikkat çekti. Mevcut mekanizmaların tek başına yeterli olmadığını, bunların çalışma hayatındaki sorunlara çözüm üreten ve tarafların ortak kararlar geliştirmesini sağlayan yapılar hâline getirilmesi gerektiğini belirtti.

HAK-İŞ'in adil geçiş sürecinde sektörel düzeyde sosyal diyalog mekanizmaları kurulmasını önerdiğini aktaran Arslan, bu önerinin Bakanlık tarafından kabul edilmesinin önemli olduğunu kaydetti. Sektörlerin farklı ihtiyaçlarının ve dönüşüm sürecinde karşılaşabilecekleri sorunların ancak bu alanlara özgü diyalog mekanizmalarıyla daha etkili bir şekilde ele alınabileceğini ifade etti.

COP31 ve iklim politikaları süreci

Türkiye'nin iklim politikalarına ve COP31'e ev sahipliği yapacak olmasına değinen Arslan, İklim Kanunu'nun çıkarılması ve Paris Anlaşması kapsamındaki taahhütlerin önemine dikkat çekti. Türkiye'nin adil geçiş stratejisini de hayata geçirmesi gerektiğini belirten Arslan, bu süreçte çalışanların haklarının korunması ve dönüşümün getireceği maliyetlerin adil bir şekilde paylaşılması gerektiğini söyledi.

HAK-İŞ olarak COP31 sonrasında Konfederasyonun çalışmalarını, alınan kararları ve Türkiye'nin uluslararası süreçlerdeki yerini yeniden değerlendireceklerini belirten Arslan, adil geçişin HAK-İŞ'in stratejik çalışmalarına dâhil edilmesinin hedeflendiğini ifade etti. Mevcut sosyal diyalog mekanizmalarının etkin işletilmesi ve gerekli kaynakların oluşturulmasıyla dönüşüm sürecindeki sorunların çözülebileceğini kaydetti.