Kadın tarım işçilerinin sigorta primlerinin devlet tarafından karşılanması talebi Meclis gündeminde

Kadın emeğinin sosyal güvenceyle korunması talebi

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, tarımsal üretimde emeği bulunan kadınların sosyal güvenlik haklarının korunması amacıyla bir soru önergesi verdi. Sarıbal, toplumun sağlıklı gıdaya erişiminin, bu gıdayı üretenlerin geçimini ve geleceğini güvence altına alabilmesine bağlı olduğunu vurguladı.

Önerge gerekçesinde, tarlada, bahçede ve hayvancılıkta üretimi sürdüren kadınların emeğinin, kendi adlarına sosyal güvenlik ve emeklilik hakkıyla karşılık bulması gerektiği belirtildi. 15 Ekim Dünya Kadın Çiftçiler Günü ve 16 Ekim Dünya Gıda Günü bağlamında, kadın çiftçilerin sigorta primlerinin devlet tarafından karşılanması ve emekliliğe erişimlerinin kolaylaştırılmasının üretimin devamı için gereklilik olduğu ifade edildi.

Prim borçları ve emeklilik başvurularındaki engeller

Sarıbal, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na sunduğu önergede, tarımda kendi adına ve hesabına çalışan kadın sigortalıların mevcut durumuna dair somut veriler talep etti. Bu kapsamda, 2025 yılı sonu ve 30 Eylül 2026 itibarıyla tarımda çalışan kadın sigortalı sayısının, yaş gruplarının ve il bazındaki dağılımının açıklanması istendi.

Önergede ayrıca, 30 Eylül 2026 itibarıyla tarımda kendi adına çalışan kadın sigortalılar arasında prim borcu bulunanların sayısı ile toplam borç tutarının ne kadar olduğu soruldu. Borçların tutar ve gecikme süresi bakımından nasıl bir dağılım gösterdiği de bakanlıktan yanıt bekleyen konular arasında yer aldı.

Veri karşılaştırması ve sigortalılık şartları

Tarımsal faaliyeti kayıtlı olmasına rağmen kendi adına sigortalı olmayan kadınların tespiti için Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile Tarım ve Orman Bakanlığı arasında bir veri karşılaştırması yapılıp yapılmadığı soruldu. Yapılmışsa, bu çalışmanın sonuçları ve sigortalılığa erişimi engelleyen nedenlere ilişkin bulguların paylaşılması talep edildi.

Emeklilik haklarına erişim noktasındaki engeller de önergenin odak noktalarından biri oldu. 2025 yılında ve 1 Ocak-30 Eylül 2026 döneminde tarımsal sigortalılık üzerinden yaşlılık aylığı talebinde bulunan kadınlardan kaçının prim günü yetersizliği veya prim borcu nedeniyle reddedildiği veya başvurularının sonuçlandırılamadığı sorusu yöneltildi.

Genç kadın üreticilere yönelik destek çalışmaları

Sarıbal, kadın çiftçilere ve özellikle genç kadın üreticilere yönelik prim desteği, mevsimsel gelire uygun ödeme ve emeklilik hakkına erişim konularında tamamlanmış çalışmaların olup olmadığını sordu. Varsa bu çalışmaların maliyetinin, yararlanma ölçütlerinin ve uygulama kararlarının bakanlık tarafından bildirilmesi istendi.

Söz konusu soru önergesi, Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından yazılı olarak cevaplandırılacaktır. Anayasa ve İçtüzük hükümleri uyarınca, bakanlığın önergeye 15 gün içinde cevap vermesi beklenmektedir.