AYM'den okul değiştirme cezası verilen lise öğrencileri için eğitim hakkı ihlali kararı

Yönetmelik hükmüyle verilen disiplin cezaları iptal edildi

Anadolu Ajansı'nın haberine göre, Resmi Gazete'de yayımlanan karara konu olan olayda, farklı özel eğitim kurumlarında eğitim gören lise öğrencileri R.N.D ve M.R'ye disiplin cezası verilmişti. 2024 yılında R.N.D'ye yönetici ve öğretmenlere sözlü saldırıda bulunduğu ve tehdit ettiği, 2023 yılında ise M.R'ye sosyal medya paylaşımlarında bir başka öğrenciye hakaret ettiği ve tehdit edici ifadeler kullandığı gerekçesiyle okul değiştirme cezası uygulanmıştı.

Öğrenciler, söz konusu cezaların iptali talebiyle Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'ne dayanılarak açtıkları davalarda idare mahkemelerinden ret kararı almıştı. Bu gelişme üzerine öğrenciler, hak ihlali gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) bireysel başvuruda bulundu. Yüksek Mahkeme, yapılan başvuruları inceleyerek Anayasa'nın 42. maddesinde güvence altına alınan eğitim hakkının ihlal edildiğine karar verdi.

Eğitim hakkına müdahalede kanuni dayanak eksikliği vurgulandı

AYM'nin karar gerekçesinde, disiplin cezalarının dayanağı olan Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin ilgili maddelerinde, ortaöğretim öğrencilerine uygulanabilecek disiplin suç ve cezalarına dair bir hükmün bulunmadığı belirtildi. Mahkeme, yönetmeliğin dayanak gösterdiği kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde bu tür cezaları düzenleyen bir içerik olmadığını tespit etti.

Kararda, disiplin cezasına konu olan eylemlerin çerçevesini çizen, suçları belirleyen ve öngörülebilir bir kanuni düzenlemenin mevcut olmadığına dikkat çekildi. Mahkeme, başvurucuların eğitim hakkına yönelik yapılan müdahalenin kanuni bir dayanağının bulunmadığı sonucuna vararak, "Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 42. maddesinde güvence altına alınan eğitim hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir." ifadesini kullandı.

Yeniden yargılama ve tazminat süreci

Anayasa Mahkemesi, eğitim hakkı ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla, kararın yeniden yargılama yapılmak üzere idare mahkemelerine gönderilmesini kararlaştırdı. Bu karar, öğrencilerin disiplin cezalarının hukuki süreçlerinin yeniden ele alınması anlamına geliyor.

Ayrıca mahkeme, hak ihlali tespit edilen öğrencilere 50'şer bin lira manevi tazminat ödenmesine hükmetti. Habertürk ve Ekonomim'in aktardığı bilgilere göre, toplamda 100 bin liralık bir tazminat ödemesi söz konusu oldu.