Staj ve çıraklık süreleri emeklilik başlangıcı sayılabilecek mi? Yeni kanun teklifi komisyonda

Staj ve çıraklık sürelerine emeklilik hakkı teklifi

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'na sunulan 2/4004 esas numaralı kanun teklifi, Mesleki Eğitim Kanunu, İşsizlik Sigortası Kanunu ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda değişiklik yapılması amacıyla hazırlandı. Henüz yasalaşmamış olan bu teklif, mesleki eğitim sürecinde iş yerlerinde bulunan aday çırak, çırak, stajyer, kursiyer ve bursiyerlerin sigortalılık statülerini yeniden düzenlemeyi hedefliyor.

Teklifin gerekçesinde, mevcut sistemde staj ve çıraklık dönemlerinde yapılan sigorta bildirimlerinin emeklilik için gerekli olan uzun vadeli sigorta kollarını kapsamadığı belirtiliyor. Bu durumun, çalışma hayatına erken yaşta katılan kişilerin emeklilik haklarının belirlenmesinde ve sigorta başlangıç tarihlerinde hak kayıplarına yol açtığı ifade ediliyor. Düzenleme ile bu sürelerin malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları bakımından değerlendirilmesi amaçlanıyor.

Geçmiş dönemler için borçlanma imkanı geliyor

Kanun teklifinde yer alan maddelere göre, staj ve çıraklık sürelerinin emeklilik hesabında dikkate alınabilmesi için bir borçlanma mekanizması öngörülüyor. Teklifin 4. maddesiyle 5510 sayılı Kanuna eklenecek geçici madde uyarınca, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki çıraklık, staj ve eğitim süreleri için 3 ay içinde talepte bulunulması şartıyla geriye dönük borçlanma yapılabilecek. Bu borçlanma sayesinde söz konusu süreler, sigorta başlangıç tarihinin hesaplanmasında dikkate alınabilecek.

Düzenleme sadece stajyerleri değil, kamu kurumları tarafından desteklenen projelerde görevli bursiyerleri ve Yükseköğretim Kanunu kapsamında kısmi zamanlı çalışan öğrencileri de kapsıyor. Teklifin temel amacı, çalışma yaşamına katılımın niteliği ile başlangıç tarihi arasındaki farklılıkların yarattığı eşitsizlikleri gidermek ve sosyal güvenlik hakkının bütünlüğünü sağlamak olarak belirtiliyor.

Prim ödemeleri işveren tarafından karşılanacak

Teklifin bir diğer önemli maddesi ise sosyal güvenlik primlerinin finansmanı ile ilgili. Mevcut uygulamada bazı maliyetlerin İşsizlik Sigortası Fonu üzerinden karşılanması eleştirilirken, yeni düzenleme ile stajyer, çırak, kursiyer ve bursiyerlerin sosyal güvenlik primlerinin İşsizlik Sigortası Fonu yerine, fiilen çalıştıkları işverenler tarafından karşılanması hedefleniyor. Bu sayede sosyal güvenlik maliyetlerinin kamu kaynakları yerine doğrudan ilgili işverenler tarafından üstlenilmesi amaçlanıyor.

Kanun teklifinin yasalaşma süreci devam ediyor. Teklif şu an Plan ve Bütçe Komisyonu aşamasında bulunuyor. Süreç, komisyondaki görüşmelerin ardından TBMM Genel Kurulu'na gelmesi, kabul edilmesi ve Cumhurbaşkanı tarafından onaylanarak Resmî Gazete'de yayımlanmasıyla tamamlanacak. Teklifin 5. maddesine göre, kanun yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecek.