Doğal gazda kademe uygulaması: Tüketim sınırını aşan haneleri yüksek fatura riski bekliyor

Sınırı aşanlar için tüm tüketim yüksek tarifeden hesaplanacak

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından 4 Nisan 2026 tarihinde yürürlüğe konulan doğal gazda kademe uygulaması, yaklaşan kış mevsimiyle birlikte kritik bir aşamaya geliyor. Yeni Şafak'ın aktardığı bilgilere göre, Türkiye genelindeki 21,8 milyon doğal gaz abonesinin yaklaşık yüzde 12'sini, yani 2,8 milyon aboneyi doğrudan etkileyecek olan bu sistemde, 19 milyon hanenin devlet desteğinden yararlanmaya devam etmesi öngörülüyor.

Sistemin en dikkat çeken ve aboneleri mali açıdan zorlayabilecek kuralı, faturalandırma yönteminde yer alıyor. Belirlenen ortalama tüketim limitini (Kademe-1) geçen vatandaşlar, yalnızca sınırı aşan miktar için değil, o ay içerisinde tükettikleri gazın tamamı için yüksek fiyatlı Kademe-2 tarifesi üzerinden ödeme yapacak. Bu durum, limitin çok az üzerinde kalan hanelerin bile yüksek bir fatura yüküyle karşılaşmasına neden olabiliyor.

Mevcut durumda Hazine tarafından faturalara yüzde 50'nin üzerinde bir sübvansiyon sağlanıyor. Örneğin, gerçek bedeli 1.000 TL olan bir faturanın 500 TL'si devlet tarafından karşılanıyor. Ancak kademeyi aşan aboneler için bu devlet desteği ortadan kalkacak. Yeni Şafak'ın haberinde belirtildiği üzere, bu durum faturaların bir anda ikiye katlanması riskini beraberinde getiriyor.

İl bazlı tüketim limitleri ve fiyat farkları

Doğal gaz fiyatları, vergiler dahil edildiğinde tüketim miktarına göre farklılık gösteriyor. Kademe-1 olarak adlandırılan normal tüketim seviyesinde, tüm vergiler dâhil metreküp fiyatı 17,79 TL olarak uygulanırken; sınırı aşan tüketimlerde yani Kademe-2 tarifesinde bu rakam 26,73 TL'ye yükseliyor. Şehit aileleri ve gaziler için ise kademesiz desteklemeli ham metreküp fiyatı 5,31 TL olarak belirlenmiş durumda.

Kış aylarının sert geçtiği illere yönelik pozitif ayrımcılık yapılarak tüketim limitleri özel olarak hesaplandı. Yeni Şafak'ın paylaştığı verilere göre Kasım ayı için Erzurum'da limit 190,61 metreküp, Ankara'da 161,63 metreküp ve İstanbul'da 101,71 metreküp olarak belirlendi. Daha sıcak iklimli illerde ise limitler daha düşük seyrediyor; örneğin Antalya'da 29,44 metreküp, Adana'da ise 27,72 metreküp sınır olarak belirlenmiş durumda.

Örnek bir senaryo üzerinden gidildiğinde; İstanbul'da Kasım ayı boyunca 105 metreküp doğal gaz tüketen bir hanenin, 101,71 metreküplük limiti aştığı için 105 metreküpün tamamını 26,73 TL/m3 olan yüksek tarifeden ödeyeceği ifade ediliyor.

Muafiyetler ve merkezi sistem kullanıcıları için riskler

Yeni düzenlemede bazı kesimler kademe uygulamasının dışında tutuluyor. İbadethaneler, cemevleri, Kur'an kursları ile şehit aileleri ve gaziler kademe uygulamasından muaf tutulurken, ekmek üreticileri de düşük fiyatlı Kademe-1 tarifesinden yararlanmaya devam edecek. Köy ve kırsal alanlarda tek sayacı ortak kullanan iki katlı bağımsız haneler ise e-Devlet üzerinden Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın 'Sosyal Yardım Başvuru Hizmeti' sekmesi aracılığıyla mevcut desteklerden faydalanmak için başvuru yapabilecek.

Merkezi sistemle ısınan binalarda yaşayanlar için ise farklı bir risk bulunuyor. Yeni Şafak'ın haberine göre, merkezi sistemlerde hane başına düşen tüketim, binanın toplam tüketiminin daire sayısına bölünmesiyle hesaplanıyor. Bu hesaplama yöntemi sebebiyle, apartmandaki bazı hanelerin yaptığı aşırı tüketim, tasarruf yapan diğer hanelerin de Kademe-2 sınırına girmesine ve yüksek fatura ödemesine yol açabiliyor.