Emeklilikte yeni sistem senaryosu: Daha fazla prim ödeyen daha yüksek maaş mı alacak?

Prim miktarı ve süresi maaşı etkileyecek

Emeklilik sisteminde yapılacak düzenlemelere ilişkin çalışmalar sürerken, ödeme süresi ve prim miktarı yüksek olanların daha yüksek emekli maaşı alabileceği bir model üzerinde duruluyor. CNN Türk'te değerlendirmelerde bulunan İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Elif Kaya, prim ödeme süresi fazla olan ve prim miktarı yüksek olan kişilerin bu durumdan daha fazla faydalanabileceğini ifade etti.

Mevcut sistemdeki maaş yapısına dikkat çeken Kaya, 18 bin lira kök aylık ile üzerine eklenen 5 bin 552 liralık tutarın toplamda 23 bin 552 TL'lik en düşük emekli maaşını oluşturduğunu belirtti. Dr. Kaya, kök aylık oranının 20 bin, 21 bin veya 22 bin lira olması durumunda da bu tutarın 23 bin 552 TL'ye tamamlandığını, bunun da daha fazla prim ödeyen ve daha fazla hak kazananların maaşlarının eşitlenmesi anlamına geldiğini dile getirdi.

Aylık bağlama oranlarında 25 yıl detayı

Yeni sistemde aylık bağlama oranlarının çalışma süresi ve ödenen primlerin niteliğine göre değişebileceği öngörülüyor. Dr. Elif Kaya'nın aktardığı bilgilere göre, mevcut düzenlemede 25 yıllık çalışma süresi olan her çalışan için aylık bağlama oranları sabit olarak yüzde 50 olarak uygulanıyor. Ancak her 25 yıl çalışan kişinin, bu sürenin tamamında eşit prim ödemesi yapmadığı belirtiliyor.

Primlerin eşit olmamasının, prime bağlı aylık bağlama oranını değiştirebildiği ifade ediliyor. Emekli maaşı hesaplanırken kişinin aldığı son maaş üzerinden değil, çalıştığı tüm süre boyunca güncellenmiş aylık ortalaması üzerinden hesaplama yapıldığı hatırlatılıyor.

Yeni sistemde beklenen senaryolar

Emekli maaşlarına 2027 yılında yapılacak artışlar için çalışmalar devam ederken, yıl sonu enflasyon beklentileri ve ek düzenlemeler masada bulunuyor. Dr. Kaya, yeni dönemde uygulanabilecek bir senaryo olarak, 25 yılın üzerindeki primlerin yüzde 3 oranında artırılacağını ve asgari kısmın yükseltileceğini öngörüyor.

Bu senaryoda kök maaşlara yapılacak zamların yanı sıra, seyyanen bir artışın ve 25 yılın üzerine eklenecek 3 puanlık bir artışın gündemde olduğu belirtiliyor. Bu düzenlemelerin, daha uzun süre çalışan ve daha yüksek prim ödeyenlerin emeklilik haklarını doğrudan etkilemesi bekleniyor.