Hâkim ve savcıların emeklilik yaş haddinin 67'ye yükseltilmesi talebi Meclis gündeminde

Mesleki deneyimin korunması ve yaş sınırı tartışması

Yeni Parti Milletvekili Mahmut Tanal tarafından Adalet Bakanlığı'na sunulan yazılı soru önergesinde, hâkim ve savcıların emeklilik yaş haddinin yükseltilmesi konusu gündeme getirildi. Önergede, Cumhuriyet Savcısı Ahmet Yiğit'in 65 yaş haddine bağlı emeklilik işlemine karşı yargı yoluna başvurarak görevini sürdürmek istediğine dair haberlere atıfta bulunuldu. Bu durumun, yargıdaki personel ihtiyacı ve uzun yıllar edinilen mesleki deneyimin korunması açısından kamu yararı bakımından yeniden değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.

Önerge metninde, Anayasa'nın 139, 140, 2, 9, 36 ve 138'inci maddeleri ile ilgili kanunlar çerçevesinde yargı bağımsızlığı ve hizmetin sürekliliğinin esas olduğu hatırlatıldı. Bakanlığın 2025-2029 Yargı Reformu Stratejisi'nde insan kaynağını güçlendirme hedefi bulunmasına rağmen, yaş haddinden emekliliklerin deneyim kaybı, iş yükü ve personel ihtiyacı üzerindeki etkilerinin hangi somut verilerle değerlendirildiği soruldu.

67 yaş seçeneği ve hukuki çalışmalar

Mahmut Tanal, hâkim ve savcıların yaş sınırının 67'ye yükseltilmesi seçeneği de dâhil olmak üzere, Anayasa'nın 140'ıncı maddesini ilgilendiren genel bir düzenleme ihtiyacı hakkında Bakanlıkça hukuki ve teknik bir çalışma yapılıp yapılmadığını sordu. Bu kapsamda Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) ile ilgili kurumların görüşlerinin alınıp alınmadığı ve böyle bir çalışmada hangi hizmet gerekleri ile kamu yararı ölçütlerinin esas alındığı merak konusu oldu.

Yaş sınırında yapılabilecek bir değişikliğin; yeni hâkim ve savcı alımlarına, genç hukukçuların mesleğe kabulüne, terfi süreçlerine ve kadro dağılımına etkilerinin hesaplanıp hesaplanmadığına değinildi. Ayrıca, görevde kalma süresinin uzamasının aylıklar, emeklilik ödemeleri, sosyal güvenlik yükümlülükleri ve yeni personel giderleri üzerindeki mali sonuçlarının incelenip incelenmediği soruldu.

Uzmanlık kaybı ve personel verileri talebi

Önergede, özellikle ağır ceza, örgütlü suçlar, mali suçlar, çocuk adaleti ve ihtisas mahkemelerinde görev yapan deneyimli yargı mensuplarının emekliliğiyle oluşabilecek uzmanlık kaybına yönelik risk analizlerinin yapılıp yapılmadığı soruldu. Bu alanlardaki deneyim kaybını karşılamak için hangi somut tedbirlerin alındığına ilişkin bilgi talep edildi.

Bakanlıktan; Türkiye genelindeki fiilen görev yapan hâkim ve savcı sayısı, dolu ve boş kadro sayıları, personel ihtiyacı en yüksek olan yargı çevreleri ile 2020-2025 yılları arasında yaş haddinden emekli olanların kıdem ve görev alanı bilgilerinin paylaşılması istendi. Ayrıca, emekli olan yargı mensuplarının birikimlerinin Türkiye Adalet Akademisi bünyesinde eğitimlerde ve yardımcıların yetiştirilmesinde ne ölçüde kullanıldığına dair veriler de talep edilen konular arasında yer aldı.