Doğum izni dönüşü uzmanlık alanı dışındaki işi verilen çalışanlar için Yargıtay kararı

Uzmanlık alanı dışında görevlendirme ve istifa süreci

Habertürk'ün haberine göre, özel bir bankada kıdemli banka analisti olarak görev yapan bir çalışan, ikiz gebelik sürecinin ardından doğum izni dönüşünde iş yerinde farklı bir durumla karşılaştı. Doğum izni süresince yerine başka bir personelin istihdam edilmesi üzerine, işe dönüşte bankacılık sektörü sorumluluğu yerine sigorta sektörünün takibi görevi verildi. Habertürk'ün aktardığı bilgilere göre, çalışan anne mesai arkadaşlarına oranla daha düşük zam aldığını ve uzmanlık alanı dışındaki bu yeni görevi kabul etmediğini belirterek iş sözleşmesini haklı nedenle feshetti.

İstifa sürecinde psikolojik taciz (mobbing) iddiaları da gündeme geldi. Davacı çalışan, bölüm müdürü pozisyonuna atanan yöneticinin etik dışı tutumlarının zamanla bezdirme ve sindirmeye yönelik planlı davranışlara dönüştüğünü öne sürdü. Çalışan; hak edilen primlerin verilmemesi, ücret zammının düzeltilmemesi ve doğum öncesindeki görevine iade edilmemesi gerekçeleriyle manevi tazminat, kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti, yıllık izin ücreti, prim ve ayrımcılık tazminatı talebiyle hukuki süreç başlattı.

Yerel mahkeme ve Bölge Adliye Mahkemesi kararları

Dava sürecinde davalı banka avukatı, iş sözleşmesinde esaslı bir değişiklik olmadığını ve kıdemli analistlerin görev tanımlarının hangi sektörlere bakacaklarının açıklandığını savundu. İş Mahkemesi, kıdem tazminatı talebini kabul ederken, ayrımcılık iddialarının ispatlanamadığı gerekçesiyle ayrımcılık ve manevi tazminat taleplerini reddetti. Mahkeme kararında, ikiz gebeliğin stresli bir süreç olduğu ve işverenin eylemleri ile erken doğum arasında doğrudan bir bağ kurulamadığı belirtildi.

Kararın istinafa taşınması üzerine Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) de itirazları geri çevirdi. Dosyanın temyiz edilmesiyle birlikte konu Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'ne taşındı. Yargıtay, yerel mahkemelerin ayrımcılık tazminatı talebini reddetme gerekçesini dosya kapsamına uygun bulmayarak kararı bozdu.

Yargıtay'dan ayrımcılık tazminatı için emsal karar

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi tarafından verilen emsal niteliğindeki kararda, işçinin doğum izni sonrası uzmanlık alanı dışında bir iş teklif edilmesinin haklı fesih nedeni olduğu tescillendi. Yargıtay, davacının doğum izni sonrası eski işi yerine sigorta sektörünü takip etme işinin verilmesinin, işçinin uzmanlık alanı dışında kaldığının ispatlandığını belirtti. Bu durumun, 4857 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında bir ihlal ihtimalini güçlü bir şekilde ortaya koyduğu vurgulandı.

Kararda, ayrımcılık ihlalinin gerçekleşmediğini ispat yükünün işverende olduğu hatırlatıldı. Yargıtay, işverenin; davacının doğum öncesindeki konumunun neden değiştirildiğini ve farklı muamele yapılmasını gerektiren somut nedenleri ortaya koyamadığı durumlarda ayrımcılık tazminatının kabul edilmesi gerektiğini ifade etti. Bu bozma kararıyla birlikte, yerel mahkemenin ayrımcılık tazminatını reddeden kararı hatalı bulundu.