Doğum izni dönüşü uzmanlık alanı dışındaki işe zorlanma ayrımcılık sayıldı: Yargıtay'dan emsal karar

Uzmanlık alanı dışında görevlendirme ve tazminat talebi

NTV'nin haberine göre Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, doğum izni dönüşünde uzmanlık alanı dışındaki bir işe zorlanan kadın çalışanın durumunu inceleyerek emsal bir karara imza attı. Özel bir bankada kıdemli banka analisti olarak görev yapan bir kadın çalışan, ikiz gebelik sürecinde psikolojik baskılara maruz kaldığını ve doğum izni sonrası işe döndüğünde uzmanlık alanı olan bankacılık sektörü sorumluluğunun elinden alınarak sigorta sektörünün kendisine devredildiğini iddia etti.

İş sözleşmesini haklı nedenle fesheden çalışan; düşük performans puanları, hak edilen primlerin ödenmemesi ve mesai arkadaşlarına oranla daha düşük zam alması gibi gerekçelerle manevi tazminat, kıdem tazminatı, ayrımcılık tazminatı ve maddi zararların tahsilini talep etti. Banka tarafı ise iş sözleşmesinde esaslı bir değişiklik bulunmadığını ve görev tanımlarının açıklandığını savunarak iddialara karşı çıktı.

Yerel mahkemeden ret, Yargıtay'dan bozma kararı

Dava sürecinde İş Mahkemesi, ayrımcılık iddialarının ispatlanamadığı gerekçesiyle ayrımcılık ve manevi tazminat taleplerini reddetti. Mahkeme, ikiz gebeliğin stresli bir süreç olması nedeniyle işverenin eylemleri ile yaşanan durum arasında doğrudan bir bağ kurulamayacağını savundu. Bölge Adliye Mahkemesi de bu kararı yerinde bularak itirazları geri çevirdi.

Dosyanın temyiz edilmesi üzerine devreye giren Yargıtay 9. Hukuk Dairesi ise yerel mahkemenin kararını hatalı buldu. Yargıtay, davacının doğum izni sonrası uzmanlık alanı dışında bir iş teklif edildiğini ispatladığını ve 4857 sayılı Kanun'un 5. maddesi uyarınca bir ihlalin varlığı ihtimalini güçlü bir şekilde ortaya koyduğunu belirtti.

İspat yükü işverene geçti

Yargıtay'ın verdiği bozma kararında, ayrımcılık tazminatı konusunda kritik bir hukuki eşik belirlendi. Kararda, işçinin uzmanlık alanı dışındaki iş teklifini kabul etmeyerek sözleşmeyi feshetmesinin haklı olduğu vurgulandı. Yargıtay, işçinin ihlalin varlığına dair güçlü bir durum ortaya koyması halinde, bu ihlalin gerçekleşmediğini ispat etme yükümlülüğünün işverende olduğunu ifade etti.

Emsal nitelikteki karara göre işveren; çalışanın doğum öncesindeki konumunun ve görevinin, doğum sonrasında hangi somut nedenlerle değiştirildiğini ve neden farklı bir muamele yapıldığını kanıtlamak zorundadır. Bu somut olguları ortaya koyamayan işverenin, ayrımcılık tazminatını ödemesi gerektiği hükmüyle yerel mahkemenin ret kararı bozuldu.