Engelli çalışanların emeklilik haklarını korumayı hedefleyen kanun teklifi Meclis gündeminde

Yeni sistemle gelen hak kayıpları ve mağduriyetler

TBMM Başkanlığına sunulan 2/4027 esas numaralı kanun teklifi, 15 Ocak 2025 tarihinde yürürlüğe giren 7538 sayılı Kanun ile engelli emekliliğinde yaşanan sorunları gidermeyi hedefliyor. Söz konusu değişiklik ile vergi indirimi yoluyla engelli emekliliği uygulamasına son verilmiş ve yerine Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından çalışma gücü kaybının değerlendirildiği yeni bir sistem getirilmişti.

Teklifin gerekçesinde, herhangi bir geçiş süreci öngörülmeden yürürlüğe konulan yeni düzenlemenin, emekliliğine az bir süre kalan veya şartları tamamlamış engelli çalışanları mağdur ettiği belirtiliyor. Mevcut durumda, daha önce engelli raporu ve vergi indirimi hakkı bulunan birçok kişi, SGK tarafından yeniden değerlendirmeye tabi tutuluyor ve 'çalışma gücü kaybı yoktur' gerekçesiyle emeklilik talepleri reddedilebiliyor.

Ayrıca, daha önce emekli aylığı bağlanmış bazı kişilerin ise kontrol muayeneleri ve yeniden değerlendirme süreçleri sonucunda aylıklarının kesildiği veya kesilme riskiyle karşı karşıya kaldığı ifade ediliyor. Bu durumun engelli bireylerin sadece gelir kaybına değil, aynı zamanda sağlık güvencesine erişim ve tedavi giderlerini karşılama noktasında da ciddi güçlükler yaşamasına neden olduğu vurgulanıyor.

Teklifin içeriği: Vergi indirimi esasına dönüş hedefleniyor

Hazırlanan kanun teklifinin 1. maddesiyle, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 10'uncu maddesinde düzenleme yapılması öngörülüyor. Teklife göre, 1 Ekim 2008 öncesinde ilk defa sigortalı olan ve engelliliği nedeniyle vergi indiriminden yararlananların emeklilik koşulları, 15/1/2025 tarihinden önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre belirlenecek.

Düzenleme kapsamında, engelliliği nedeniyle vergi indiriminden yararlanarak yaşlılık aylığı bağlananların aylıklarının ödenmesine devam edilmesi planlanıyor. Emeklilik başvurusu reddedilenlerin ise başvuruları, 15/1/2025 tarihinden önce yürürlükte bulunan eski mevzuat hükümlerine göre yeniden değerlendirilecek. Hak kazananların aylıkları, ilgili mevzuata göre aylığa hak kazandıkları tarihten itibaren başlatılacak.

Teklifte ayrıca, aylığı kesilen kişilerin aylıklarının kesildiği tarih itibarıyla yeniden bağlanması ve kesilme tarihinden itibaren ödenmeyen aylıkların hak sahiplerine ödenmesi de yer alıyor. Bu sayede, engelli çalışanların uzun yıllar boyunca tabi oldukları sisteme ilişkin kazanılmış haklarının ve haklı beklentilerinin korunması amaçlanıyor.

Yasalaşma süreci ve mevcut durum

Ağrı Milletvekili Tali tarafından sunulan kanun teklifi şu an itibarıyla TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu aşamasındadır. Teklifin yasalaşması için öncelikle ilgili komisyonda görüşülmesi, ardından TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilmesi ve son olarak Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmesi gerekmektedir.

Teklifin yürütme yetkisi Cumhurbaşkanı'na verilmiş olup, kanun kabul edildiği takdirde yayımı tarihinde yürürlüğe girecektir. Engelli çalışanların, özellikle 1 Ekim 2008 öncesi sigortalılık durumları ve vergi indirimi belgeleri üzerinden haklarını korumak adına bu süreci takip etmeleri önem arz ediyor.