Devlet Tiyatroları'ndaki sözleşmeli sanatçıların gelir ve statü sorunu TBMM gündeminde

Sahne dışında kalan sanatçıların gelir kaybı

Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü (DTGM) bünyesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi ve Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 8. maddesi kapsamında çalışan yaklaşık bin sanat emekçisi, istihdam modelleri nedeniyle maddi zorluklar yaşıyor. Yeni Yol Partisi Milletvekili Elif Esen tarafından Kültür ve Turizm Bakanlığına yöneltilen soru önergesinde, oyuncu, müzisyen ve dansçı olarak görev yapan bu personelin yalnızca fiilen sahneye çıktıkları günler için ücret alabildikleri belirtildi.

Önergede, oyun sahnelenmediği dönemlerde, özellikle sezon sonu ile yeni sezon arasındaki en az üç-dört aylık süreçte sanatçıların herhangi bir gelir elde edemediği vurgulandı. Sanatsal faaliyetin süreklilik gerektiren kurumsal bir üretim olduğu ifade edilerek, mevcut Ek 8. kapsamındaki geçici çalışma modelinin bu gerçeklikle çeliştiği dile getirildi.

Aynı sahnede farklı statü farkı

Sanatçıların yaşadığı sorunların bir diğer boyutu ise istihdam statülerindeki eşitsizlik olarak öne çıkıyor. 2019 yılında başlatılan Ek 8. istihdam modelinin ardından, 2022 yılında bir kısım sanat personelinin 'yıllık sözleşmeli sanatkâr memur' statüsüne geçirilerek aylıklı güvenceye kavuşturulduğu belirtildi. Ancak önerge metninde, aynı sahneyi paylaşan diğer sanat emekçilerinin bu düzenlemenin kapsamı dışında kaldığına dikkat çekildi.

Milletvekili Elif Esen, aynı kurumda ve aynı üretim süreçlerinde birlikte çalışan sanat personeli arasında 5441 sayılı Kanun kapsamlı sözleşmeli, 4/B statüsünde tam zamanlı ve Ek 8. kapsamında günlük ücretli gibi farklı istihdam modellerinin bulunmasının, eşit işe eşit güvence ilkesiyle çeliştiğini savundu. Mahkemelerin benzer koşullarda çalışan sanat emekçilerinin kamu görevlisi niteliği taşıdığını tescil ettiği bilgisine yer verilerek, personeli bütünüyle güvence altına alacak yasal bir düzenlemenin eksikliği vurgulandı.

Bakanlığa yöneltilen sorular

Kültür ve Turizm Bakanlığına sunulan önergede, Ek 8. kapsamında bir yıldan az süreli sanatsal faaliyet hizmet sözleşmesiyle çalışan personelin güncel sayısı ve branşlara göre dağılımı soruldu. Ayrıca, 2019'dan bu yana toplam istihdam edilen personel sayısı ile 2022'de statü değişikliği yapılan sanatçı sayısının açıklanması talep edildi.

Bakanlıktan, oyun sahnelenmeyen dönemlerdeki ekonomik mağduriyeti gidermek adına bir çalışma yapılıp yapılmadığı, Ek 8. kapsamındaki personelin 4/B maddesi çerçevesinde aylıklı ve sürekli statüye kavuşturulması için bir planlama olup olmadığı ve müzisyen ile dansçıların da dahil edildiği kapsamlı bir düzenleme hazırlanıp hazırlanmadığı konularında yanıt istendi.